Javni čas istorije pod nazivom „Pamćenje ima lice“ održan je sa učenicima i učenicama seoske Osnovne škole „Dositej Obradović“, sa ciljem da im se približe važne teme iz istorije Drugog svetskog rata, nacional-socijalizma, nacizma i fašizma, Holokausta i stradanja jevrejske zajednice.
Posebno važan segment časa bio je posvećen nastanku i razvoju nacional-socijalističke ideologije u Nemačkoj, političkim i društvenim okolnostima koje su omogućile uspon Adolfa Hitlera i dolazak nacista na vlast. Učenici su razgovarali o tome kako su propaganda, ekonomska i politička kriza, ukidanje demokratskih institucija, širenje antisemitizma i stvaranje slike o „unutrašnjem neprijatelju“ doprineli uspostavljanju totalitarnog režima.
Kroz interaktivno predavanje ukazano je na osnovne karakteristike nacizma i fašizma, kao što su kult vođe, militarizam, rasizam, antisemitizam, političko nasilje, progon neistomišljenika i potpuno potčinjavanje pojedinca državi i vladajućoj ideologiji. Učenici su imali priliku da razumeju da Holokaust nije nastao iznenada, već da mu je prethodio dug proces normalizovanja mržnje, diskriminacije, oduzimanja prava i društvenog isključivanja Jevreja i drugih progonjenih grupa.
Razgovaralo se i o Drugom svetskom ratu, koncentracionim logorima i sistematskom progonu i uništavanju miliona ljudi. Posebna pažnja posvećena je razumevanju mehanizama kojima su predrasude i govor mržnje pretvarani u zv diskriminatorne zakone, organizovano nasilje i masovne zločine.
Važan deo javnog časa činila je priča o sefardskoj jevrejskoj zajednici, koja je vekovima bila sastavni deo društvenog, privrednog i kulturnog života Novog Pazara. Učenici su upoznati sa životom novopazarskih Jevreja, njihovim običajima, zanimanjima i doprinosom razvoju grada, ali i sa njihovom tragičnom sudbinom tokom 1942. godine, kada je ova zajednica deportovana i gotovo potpuno uništena u Holokaustu.
Naziv časa „Pamćenje ima lice“ podseća da se iza istorijskih podataka i velikih brojeva nalaze stvarni ljudi, pojedinci, porodice, komšije i čitave zajednice čiji su životi nasilno prekinuti. Zato istorija Holokausta nije samo priča o prošlosti, već i upozorenje na posledice ćutanja, ravnodušnosti i prihvatanja ideologija zasnovanih na mržnji i nejednakosti među ljudima.
Javni čas vodili su Teo Taraniš i profesor istorije Esad Rahić.
Aktivnosti su realizovane uz podršku Ambasade Savezne Republike Nemačke u Beogradu,
Fotografije sa događaja održanog 10.09.2026. godine
